แปรงแห้ง…น้ำยาบ้วนปากที่ดีที่สุด

ขอบคุณข้อมูลจาก : มติชนออนไลน์

dry-brushing

ผู้เขียน รศ.ทญ.สุดาดวง กฤษฎาพงษ์
ที่มา คอลัมน์ เรื่องฟันFunกับทันตจุฬาฯ มติชนรายวัน

แปรงแห้ง หมายถึง แปรงฟันเสร็จ (ด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์) ถุยฟองทิ้ง ไม่ต้องบ้วนน้ำตาม

น้ำยาบ้วนปากที่ดีที่สุดคือคราบยาสีฟันที่เหลือในปากรวมกับน้ำลาย และอาจมีน้ำเพียง 1 จิบ (5 มิลลิลิตร หรือ 1 ช้อนชา) กลั้วให้ทั่วปาก แล้วบ้วนทิ้ง หลังจากนั้นไม่กินอาหาร/ดื่มน้ำสักครึ่งชั่วโมง

ประโยชน์ของน้ำยาบ้วนปากคือ ฟลูออไรด์ที่จะช่วยป้องกันฟันผุ (สำหรับส่วนประกอบอย่างอื่นไม่จำเป็นและไม่ใช่ข้อบ่งใช้สำหรับคนทั่วไป) การใช้น้ำยาบ้วนปากที่มีฟลูออไรด์จึงเป็นอีกวิธีที่เสริมฟลูออไรด์ให้กับช่องปากเพื่อประโยชน์ในการป้องกันฟันผุ

หลายคนใช้น้ำยาบ้วนปากหลังแปรงฟันเสร็จ โดยมีขั้นตอน 1.แปรงฟัน 2.บ้วนน้ำล้างฟองยาสีฟันออกจนหมด 3.ใช้น้ำยาบ้วนปากกลั้วไปทั่วปาก

4.บ้วนทิ้ง และ 5.ไม่บ้วนน้ำตาม และไม่กิน/ดื่มหลังจากนั้นครึ่งชั่วโมง ถึงแม้วิธีดังกล่าวจะมีประโยชน์ในการเพิ่มปริมาณฟลูออไรด์ในช่องปากได้ดีและช่วยป้องกันฟันผุได้ แต่ความเป็นจริงคือ ฟลูออไรด์ในยาสีฟันถูกล้างออกไปจนหมดจากการบ้วนน้ำ แล้วถูกแทนที่ด้วยฟลูออไรด์จากน้ำยาบ้วนปาก ดังนั้น ประโยชน์ของฟลูออไรด์ในยาสีฟันที่มีคุณสมบัติเคลือบเกาะผิวฟันได้ดีกว่าจึงสูญเปล่า

คราบยาสีฟันที่เกาะอยู่ตามผิวฟัน ผสมกับน้ำลายในปาก และหากมีน้ำด้วยให้เพียงจิบเล็กน้อย คือน้ำยาบ้วนปากฟลูออไรด์ชั้นเลิศ ที่มีคุณสมบัติเกาะผิวฟันได้ดีกว่าน้ำยาบ้วนปากด้วยซ้ำ ดังนั้น ใช้วิธี “แปรงแห้ง” เพื่อลดขั้นตอน เหลือเพียง 3 ข้อ 1.แปรงฟัน 2.บ้วนทิ้ง และ 3.ไม่บ้วนน้ำตาม หรือเพียงแค่จิบเล็กๆ และไม่กิน/ดื่มหลังจากนั้นครึ่งชั่วโมง

ง่ายกว่า เร็วกว่า ได้รับประโยชน์ของฟลูออไรด์เหมือนกัน แถมยังประหยัดเงิน

งานวิจัยพบว่า การจิบน้ำเพียงเล็กน้อย 5 มิลลิลิตร หรือ 1 ช้อนชา ผสมกับคราบยาสีฟันที่เหลือในปากและน้ำลายแล้วบ้วนทิ้ง และแม้ว่าจะยังคงบ้วนทิ้งอย่างต่อเนื่อง 60 วินาที ปริมาณฟลูออไรด์ในปากจะเหลืออยู่เท่ากับการใช้น้ำยาบ้วนปากตามหลังแปรงฟัน ซึ่งทั้ง 2 วิธีนี้ปริมาณฟลูออไรด์จะลดลงจากการไม่บ้วนน้ำเลยเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ในขณะที่การบ้วนน้ำ 3 ครั้งอย่างรวดเร็วภายใน 2 วินาที โดยใช้ปริมาณน้ำตามปกติ ปริมาณฟลูออไรด์ลดฮวบลงทันที ดังนั้น หากไม่ชินที่จะไม่บ้วนน้ำ ใช้น้ำเพียง 1 จิบ เป็นทางเลือกของวิธีแปรงแห้ง ได้ประโยชน์เหมือนกัน หากทำได้ 2 ครั้งต่อวัน ฟลูออไรด์ที่ได้รับจะมีประสิทธิภาพในการป้องกันฟันผุ